კულტურა

როგორ დაადგინეს ქალთა საერთაშორისო დღედ 8 მარტი?

1917 წლის 8 მარტს (გრეგორიანული კალენდარი) პეტროგრადში ქალი ფეიქრები მუშაობდნენ, შემდეგ კი რუსეთის იმპერიის დედაქალაქში მათ გამართეს დემონსტრაცია. ისინი ითხოვდნენ პირველი მსოფლიო ომის დასრულებას, აპროტესტებდნენ რუსული საკვების უკმარისობას და აღნიშნავდნენ ცარიზმის დასასრულს.

ეს რუსეთის რევოლუციის დასაწყისია. შვიდი დღის შემდეგ, რუსეთის იმპერატორმა ნიკოლოზ მეორემ დატოვა და დროებითი მთავრობა ქალებს ხმის მიცემის უფლება მიეცათ.

ლევ ტროცკი წერდა: “23 თებერვალი (8 მარტი) იყო ქალთა საერთაშორისო დღე. იყო შეხვედრები და ქმედებები, მაგრამ ჩვენ ვერ წარმოვიდგენდით, რომ ქალთა დღე რევოლუცის ინაუგურაცია იქნებოდა, რევოლუციური ქმედებები წინასწარ იყო გათვალისწინებული, მაგრამ თარიღი – არა.”

შეგახსენებთ, რომ პირველად ეს დღე 1909 წლის 28 თებერვალს აშშ-ში ამერიკის სოციალისტურმა პარტიამ აღნიშნა.

ამ დღეს მომხდარ ისტორიულ მოვლენათა შორის ერთ-ერთი უმთავრესია „ტრაიენგლ შირტუეისტ“ (Triangle Shirtwaist) საფეიქრო ფაბრიკაში მომხდარი ხანძარი (ნიუ-იორკი, 1911), რომელმაც 140-ზე მეტი ქალი იმსხვერპლა. ამ ტრაგედიის შემდეგ მოძრაობა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით გახდა ცნობილი.

1975 წელს გაერომაც აღიარა 8 მარტი ქალთა საერთაშორისო დღედ.

ძირითადად, დღესასწაული გერმანული წარმოშობის კომუნისტის, კლარა ცეტკინის სახელთან ასოცირდება. 1917 წლის ოქტომბერში რუსეთში მომხდარი ბოლშევიკური რევოლუციის შემდეგ, ბოლშევიკმა ალექსანდრა კოლონტაიმ დაითანხმა ლენინი, რომ ეს დღე – 8 მარტი – დასვენების დღედ გამოცხადებულიყო.

კომენტარები

კომენტარი